Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Górnictwa Surowców Chemicznych "CHEMKOP" Sp. z o.o.
Zakład Technologii Chemicznych i Ochrony Środowiska
Zakład Technologii Chemicznych i Ochrony Środowiska

ARTYKUŁ W MIESIĘCZNIKU "OCHRONA PRZED KOROZJĄ" 8/2015

"Odporność korozyjna elementów konstrukcyjnych sond wgłębnych stosowanych w geofizyce wiertniczej, w szczególności przy budowie podziemnych magazynów gazu".

Ginter Nawrat - Wydział Chemiczny Politechniki Śląskiej, Gliwice

Andrzej Gardeła, Michał Kościuszko - OBRGSChem "CHEMKOP" Sp. z o.o.

Tomasz Wieczorek, Łukasz Nieużyła, Agnieszka Krząkała - Wydział Chemiczny Politechniki Śląskiej, Gliwice

W pracy przedstawiono wyniki badań nad doborem tworzywa konstrukcyjnego do wykonania sond stosowanych w geofizyce wiertniczej, a w szczególności w otworach wiertniczych udostępniających złoża soli. Przeprowadzono badania odporności korozyjnej aluminium 1050A, stali nierdzewnej X5CrNi18-10 (dawne oznaczenie 0H18N9), mosiądzu CuZn37 (M63) oraz brązu cynowo-fosforowego B6/6 i stwierdzono, że najlepszym tworzywem jest austenityczna stal nierdzewna. Przeprowadzono przyśpieszone badania korozyjne w obojętnej mgle solnej (NSS) oraz wyznaczono wskaźniki charakteryzujące odporność korozyjną określoną metodami elektrochemicznymi.

ROKSOL

Efektem prowadzonych badań pt.: „Prace badawcze dotyczące opracowania inhibitora rozpuszczalności jonów wapniowych, magnezowych i siarczanowych w solance produkowanej metodą otworową - weryfikacja poznanych technologii i dostosowanie ich do warunków krajowych" oraz pracy badawczej: „Badania nad opracowaniem krajowego inhibitora rozpuszczalności jonów: wapniowych, magnezowych i siarczanowych w solankach produkowanych metodą otworową" realizowanych na zlecenie IKS „SOLINO" S.A. Inowrocław było opracowanie oraz uruchomienie produkcji w Zakładach Chemicznych ROKITA w Brzegu Dolnym serii inhibitorów rozpuszczalności soli siarczanowych w solance o nazwie „Roksol". Dotychczas jedynym producentem tego typu preparatów na świecie była firma Jamestown z USA, która wytwarza analogicznie działający preparat o nazwie SSI 200. Badania porównawcze obydwu preparatów prowadzone zarówno w laboratoryjnych warunkach modelowych jak i w praktyce przemysłowej na złożu Arabali w Turcji, wykazały identyczną efektywność obydwu preparatów w ograniczeniu rozpuszczalności soli siarczanowych w solance produkowanej metodą otworową.

ROKSOL VII

Wynikiem realizacji badań pt.: „Prace badawcze dotyczące opracowania inhibitora rozpuszczalności jonów wapniowych, magnezowych i siarczanowych w solance produkowanej metodą otworową dla złóż soli z rejonu Prešova”, które prowadzone były w ramach kontraktu zawartego z Solivary A.S. Prešov, SŁOWACJA -opracowano inhibitor oznaczony symbolem „Roksol VII", którego właściwości fizyko-chemiczne dostosowano do specyfiki tych złóż soli. Wspólnie z Zakładami Chemicznymi Rokita opracowano technologię jego wytwarzania i uruchomiono produkcję. Inhibitor zastosowano w procesie otworowego ługowania złoża soli w rejonie Prešov, Słowacja, na otworze K 150.

INNOWACJA TECHNOLOGII ŁUGOWANIA OTWOROWEGO

Realizacja prac badawczych związanych z określeniem:

  • wpływu magazynowania ropy i paliw płynnych w kawernach solnych na jakość solanki,
  • izolacji stropów komór eksploatacyjnych,

zaowocowała opracowaniem wytycznych w oparciu o które dokonano zmian w technologii ługowania otworowego. Efektem wprowadzonych zmian było znaczne zmniejszenie stężenia substancji organicznych (ropopochodnych) w produkowanej solance.

PROTOTYP ELEKTROLIZERA

Efektem prac badawczo-rozwojowych związanych z patentem CHEMKOP-u Nr 163 341 „Elektrolizer do wytwarzania chloru z solanek" w tym projektu badawczego nr 3 T09B05510 „Przebieg procesu otrzymywania chloru w elektrolizerze diafragmowo-dzwonowym" była adaptacja elektrolizera diafragmowo-dzwonowego do wymogów procesu elektrolizy odpadowego kwasu solnego z wydziału TDI Zakładów Chemicznych Zachem w Bydgoszczy.

W roku 2003 w ramach umowy konsorcjalnej zawartej z Zakładami Chemicznymi Zachem w Bydgoszczy przystąpiono do budowy prototypowego elektrolizera diafragmowo-dzwonowego z układem zewnętrznego rozdziału gazowych produktów elektrolizy. Pod koniec 2003 roku prototypowy elektrolizer został zbudowany. Wykonano instalację badawczą oraz przeprowadzono dwie serie badań testowych. Przeprowadzone badania wykazały pełną przydatność opracowanej konstrukcji dla potrzeb elektrolizy odpadowego kwasu solnego. Aktualnie prowadzone są prace badawcze, których celem jest poprawa jakości gazu katodowego oraz zwiększenie żywotności katod. Prowadzone badania mają pionierski charakter, ponieważ aktualnie tylko jedna firma na świecie (Udhe, Niemcy) produkuje elektrolizery do kwasu solnego, przy czym jednostki te w przeciwieństwie do konstrukcji diafragmowo-dzwonowej wymagają kwasu solnego o wysokiej czystości.

Top